De belichtingsdriehoek

De belichtingsdriehoek bestaat uit drie instellingen: diafragma – sluitertijd – ISO. Samen bepalen deze instellingen hoeveel licht uiteindelijk op de camerasensor terechtkomt en hoe de foto eruitziet. Een belangrijk onderwerp binnen de belichtingsdriehoek is ook de belichtingscompensatie. Hiermee kun je de camera bewust een foto lichter of donkerder laten maken dan de automatische lichtmeting voorstelt. Dit is vooral handig bij lastige lichtsituaties, zoals een sneeuwlandschap dat te grijs wordt of een onderwerp met tegenlicht. Door belichtingscompensatie in te stellen, behoud je controle over de helderheid zonder direct alle instellingen handmatig te hoeven aanpassen.

1. Diafragma

Het diafragma bepaalt de opening van het objectief.

Het heeft vooral invloed op:

• de hoeveelheid licht;
• de scherptediepte;
• de achtergrondonscherpte.

2. Sluitertijd

De sluitertijd bepaalt hoe lang de sensor wordt belicht.

Het heeft vooral invloed op:

• het bevriezen van beweging;
• bewegingsonscherpte;
• camerabeweging.

3. ISO

ISO bepaalt de gevoeligheid van de sensor voor licht.

Het heeft vooral invloed op:

• de benodigde belichting;
• digitale ruis;
• beeldkwaliteit.

De drie instellingen beïnvloeden elkaar

Wanneer je één instelling verandert, moet je soms één van de andere instellingen aanpassen.

Bijvoorbeeld:

Je fotografeert buiten met f/8 en 1/250 seconde bij ISO 100. Je wilt meer achtergrondonscherpte en kiest f/2.8. Er komt nu veel meer licht binnen. Om dezelfde belichting te behouden, moet je bijvoorbeeld een kortere sluitertijd kiezen. Dat is precies waarom inzicht in de belichtingsdriehoek zo belangrijk is.

Niet alleen een technische keuze

De belichtingsdriehoek gaat niet alleen over een foto die technisch goed belicht is.

Je gebruikt de instellingen ook creatief.

Wil je beweging bevriezen? Kies een korte sluitertijd.

Wil je een onscherpe achtergrond? Kies een groter diafragma.

Wil je bij weinig licht toch een korte sluitertijd? Verhoog eventueel de ISO.

De juiste instelling is dus afhankelijk van wat je met de foto wilt bereiken.